Koszty i warunki: pojęcia i sposób liczenia

Słownik pojęć

Kwota do wypłaty

Pieniądze, które faktycznie trafiają na Twój rachunek; mniej niż kwota pożyczki, gdy prowizję potrąca się przy wypłacie.

Finansowana prowizja

Prowizja doliczona do kwoty spłacanej w ratach. Mogą być od niej naliczane odsetki, a pieniędzy do dyspozycji nie przybywa.

Całkowita kwota kredytu

Według art. 5 ustawy o kredycie konsumenckim: środki udostępnione Ci na podstawie umowy, bez kredytowanych kosztów, a więc bez finansowanej prowizji. Od niej liczy się limity z art. 36a.

Całkowity koszt kredytu

Suma kosztów ponoszonych w związku z umową: odsetek, prowizji, opłat oraz usług dodatkowych, bez których nie da się uzyskać pożyczki albo uzyskać jej na oferowanych warunkach.

Całkowita kwota do zapłaty

Suma całkowitej kwoty kredytu i całkowitego kosztu kredytu, czyli wszystko, co oddasz według harmonogramu.

RRSO

Rzeczywista roczna stopa oprocentowania: całkowity koszt wyrażony jako procent w skali roku, z uwzględnieniem terminów wszystkich wypłat i spłat.

Oprocentowanie nominalne

Roczna stopa, według której nalicza się same odsetki, bez prowizji i opłat. Bywa stałe lub zmienne; w modelu Kwotiva jest stałe.

Rata

Jedna płatność z harmonogramu: część kapitału i odsetki, czasem także prowizja.

Ostatnia rata

Płatność, która zamyka saldo i przejmuje różnice z zaokrągleń, dlatego może odbiegać od pozostałych o kilka groszy.

Najwyższa rata

Największa pojedyncza płatność w harmonogramie wraz z terminem, pokazywana osobno nawet przy różnicy kilku groszy.

Model edukacyjny EDU-2026.10

Kalkulator, porównanie i przykłady na stronach Kwotiva korzystają z jednego modelu. Jego wersja trafia na każdy wydruk i do każdego zapisanego przykładu.

Kwoty zaokrąglamy do grosza metodą „połowa w górę” (ROUND_HALF_UP), a odsetki każdego miesiąca osobno, zanim odejmiemy je od raty. RRSO podajemy z dwoma miejscami po przecinku; ustawa wymaga co najmniej jednego. Stopa 10 % w skali roku i prowizje z przykładów to wartości edukacyjne, a nie cennik firmy ani średnia rynkowa.

Kalendarz w przykładowym harmonogramie

W pożyczce na raty wybierasz datę startu i dzień płatności, którego model trzyma się co miesiąc. W krótszym miesiącu płatność przypada na jego ostatni dzień, a potem wraca na wybrany: przy dniu 31 rata lutowa wypada w ostatni dzień lutego, a marcowa znowu 31 marca, nie 28.

Model nie przesuwa terminów z weekendów i świąt na dzień roboczy; w umowie zasady przesunięć ustala pożyczkodawca. Do RRSO model przyjmuje równe miesiące po 1/12 roku, na co pozwala załącznik nr 4 do ustawy; daty pokazują tylko, kiedy wypadałyby płatności. To harmonogram przykładowy. Nie zmienia terminów w umowie.

Jak powstaje RRSO

RRSO to roczna stopa X, przy której wypłaty dla Ciebie oraz Twoje spłaty i opłaty, przeliczone na dzień pierwszej wypłaty, mają równą wartość. Wzór podaje załącznik nr 4 do ustawy o kredycie konsumenckim:

Ck

k-ta wypłata dla Ciebie

Dl

l-ta spłata lub opłata

tk, sl

czas od pierwszej wypłaty, w latach lub ułamkach roku

X

RRSO jako ułamek dziesiętny

Przy jednej wypłacie i jednej spłacie wzór upraszcza się do RRSO = (D / K)^(365 / d) - 1. Dla 1 000 zł na 30 dni ze zwrotem 1 050 zł: (1 050 / 1 000)^(365 / 30) - 1 ≈ 0,8105, czyli 81,05 %. Przy ratach takie uproszczenie nie działa i kalkulator szuka X kolejnymi przybliżeniami.

Ustawa zakłada, że umowa trwa do końca, a strony płacą w terminach, więc RRSO nie obejmuje kosztów opóźnienia. Nie jest też iloczynem stopy nominalnej i okresu ani stosunkiem kosztu do kwoty.

Dlaczego przykład edukacyjny, a nie reprezentatywny

Przykład reprezentatywny to obowiązkowy element reklamy kredytu (art. 7, 7b i 8 ustawy). Opiera się na warunkach, na jakich kredytodawca lub pośrednik spodziewa się zawrzeć co najmniej dwie trzecie umów danego rodzaju, i wymaga zbierania danych, które to uzasadniają. Kwotiva nie ma własnego produktu ani statystyki umów, więc pokazuje przykłady edukacyjne z jawnymi założeniami. Przykład reprezentatywny konkretnej oferty znajdziesz w materiałach pożyczkodawcy.

Limity kosztów z przykładem

Koszty pozaodsetkowe, czyli wszystko poza odsetkami, ogranicza art. 36a. Przy okresie spłaty krótszym niż 30 dni limit wynosi 5 % całkowitej kwoty kredytu. Od 30 dni obowiązuje wzór:

K to całkowita kwota kredytu, n liczba dni okresu spłaty, R liczba dni w roku. Dla 1 000 zł na 30 dni przy R = 365 wychodzi 100 zł + 8,219… zł, czyli 108,219… zł. W zaokrągleniu to około 108,22 zł, ale granica leży dokładnie przy 108,219… zł: koszt 108,21 zł się w niej mieści, a 108,22 zł już ją minimalnie przekracza. Pułap 45 % zaczyna działać dopiero przy okresie dłuższym niż mniej więcej trzy i pół roku. Koszty ponad limit nie należą się pożyczkodawcy (art. 36a ust. 3).

Odsetki mają osobne limity w Kodeksie cywilnym: umowne najwyżej dwukrotność sumy stopy referencyjnej NBP i 3,5 punktu procentowego rocznie (art. 359), za opóźnienie dwukrotność sumy tej stopy i 5,5 punktu (art. 481). Model nie wpisuje bieżącej stopy NBP; sprawdzisz ją w źródłach na dole strony.

Co może się zmienić od 20 listopada 2026 r.

Dyrektywa (UE) 2023/2225, nazywana CCD2, zastępuje dotychczasową dyrektywę o kredycie konsumenckim. Państwa członkowskie miały ją wdrożyć do 20 listopada 2025 r., a krajowe przepisy mają być stosowane od 20 listopada 2026 r. Dyrektywa zmienia m.in. zasady reklamy i informacji przed zawarciem umowy oraz wymaga, by reklama wyraźnie zwracała uwagę, że pożyczanie pieniędzy wiąże się z kosztami.

Polską ustawę wdrażającą przygotowywano jako projekt, którego stan publikuje UOKiK. W dniu weryfikacji tej strony nie potwierdziliśmy jej ostatecznego brzmienia, więc nie opisujemy szczegółów. Po publikacji w Dzienniku Ustaw zaktualizujemy opisy, a zmiana sposobu liczenia oznaczy nową wersję modelu. Błąd w opisie lub obliczeniu zgłosisz na adres kontakt@kwotiva.pl.

Najczęstsze pytania

Przydatne w tej sprawie

• Kalkulator pożyczkiKalkulator kosztu pożyczki jednorazowej i ratalnej: RRSO, harmonogram, wydruk paszportu obliczenia i zapis przykładu na urządzeniu.
• Porównaj kosztyPorównanie do trzech wariantów pożyczki, zasady uczciwego zestawienia, pułapka samego RRSO i edukacyjny moduł rabatu warunkowego.
• RRSO a oprocentowanieDlaczego 0 % odsetek nie oznacza zerowego kosztu i skąd RRSO 81,05 % przy prowizji 50 zł od 1 000 zł na 30 dni.
• Pożyczki na ratyHarmonogram rat bez tajemnic: rata regularna, ostatnia i najwyższa, kompromis między ratą a kosztem oraz prowizja w ratach albo potrącona z wypłaty.
• Zasady redakcyjneŹródła, daty sprawdzenia i aktualizacji, procedura poprawek, niezależność od partnera, atrybucja Redakcja Kwotiva i zasady korzystania z narzędzi AI.