Masz trudności ze spłatą? Zacznij od tych kroków

Co zrobić teraz

1. Policz, ile możesz zapłacić. Wypisz stałe wydatki na najbliższy miesiąc i sprawdź, jaka kwota naprawdę zostaje na spłatę. Pomoże w tym kalkulator budżetu.
2. Otwórz umowę. Znajdź termin płatności, opłaty z tytułu zaległości, roczną stopę odsetek od zadłużenia przeterminowanego i opis skutków braku płatności (art. 30 ust. 1 pkt 11 i 12 ustawy o kredycie konsumenckim).
3. Skontaktuj się z pożyczkodawcą przed terminem. Użyj kanału z umowy albo panelu klienta. Opisz sytuację w kilku zdaniach i podaj kwotę, którą jesteś w stanie płacić.
4. Poproś o potwierdzenie na piśmie. Każdą ustaloną zmianę miej w e-mailu lub piśmie, razem z nowym harmonogramem i informacją o kosztach.
5. Nie unikaj korespondencji. Odbieraj pisma, sprawdzaj, kto się kontaktuje, i płać wyłącznie na rachunek potwierdzony w dokumentach.

O co możesz poprosić pożyczkodawcę

Pożyczkodawca nie musi przyjąć Twojej propozycji. Decyzja zależy od jego zasad i Twojej sytuacji. Zapytać możesz jednak zawsze, a rozmowa przed terminem daje czas, zanim zaczną narastać koszty opóźnienia.

• przesunięcie terminu płatności raty lub zmiana harmonogramu;
• rozłożenie zaległej kwoty na mniejsze części;
• czasowe obniżenie raty przy dłuższym okresie spłaty;
• informacja, jak zostanie zaliczona częściowa wpłata, jeśli zapłacisz tylko część raty (kolejność zaliczania wpłat określa umowa).

Pytaj o koszt każdej zmiany. Odroczenie spłaty bywa płatne, a opłaty za odroczenie naliczone w ciągu 120 dni od wypłaty wlicza się do ustawowego limitu kosztów pozaodsetkowych (art. 36b). Tekst prośby przygotujesz na podstawie wzoru prośby o zmianę warunków.

Opłaty za zaległość a odsetki za opóźnienie

Po terminie mogą pojawić się dwa rodzaje należności. Odsetki za opóźnienie nalicza się od kwoty zaległej za każdy dzień zwłoki. Ich górną granicę w skali roku wyznacza art. 481 § 2¹ Kodeksu cywilnego:

Opłaty z tytułu zaległości, np. za wezwanie do zapłaty, muszą wynikać z umowy. Ustawa o kredycie konsumenckim łączy obie należności: suma takich opłat i odsetek za opóźnienie nie może przekroczyć odsetek maksymalnych za opóźnienie liczonych od zaległej kwoty (art. 33a). Jeśli naliczone kwoty wydają się wyższe, poproś o ich rozpisanie, a w razie sporu złóż reklamację.

Odsetki za opóźnienie to coś innego niż odsetki umowne za korzystanie z pieniędzy, które mają osobny limit z art. 359 Kodeksu cywilnego. Aktualną stopę referencyjną publikuje Narodowy Bank Polski.

Gdy sprawą zajmuje się windykacja

Zaległość może obsługiwać sam pożyczkodawca, firma windykacyjna działająca na jego zlecenie albo nabywca, któremu sprzedano wierzytelność. Poproś o pisemną informację, kto jest obecnie wierzycielem, z jakiej umowy wynika dług i jak dzieli się on na kapitał, odsetki i koszty. Dane firmy sprawdzisz w wyszukiwarce KRS.

Firma windykacyjna nie ma uprawnień komornika. Zajęcie wynagrodzenia albo rachunku wymaga tytułu wykonawczego i postępowania komorniczego. Nie lekceważ jednak pism z sądu: na sprzeciw lub zarzuty są krótkie terminy liczone od doręczenia, opisane w pouczeniu. Groźby, telefony o każdej porze czy ujawnianie długu osobom trzecim zapisuj z datami i zgłoś rzecznikowi konsumentów, a przy groźbach także policji. Na rachunek podany wyłącznie w SMS-ie nie płać.

Bezpłatna, niezależna pomoc

• Miejski lub powiatowy rzecznik konsumentów udziela bezpłatnych porad i pomaga w sporze z przedsiębiorcą. Znajdziesz go w starostwie albo urzędzie miasta. Ogólne informacje o prawach konsumenta: prawakonsumenta.uokik.gov.pl.
• Federacja Konsumentów doradza konsumentom, także w sprawach usług finansowych: federacja-konsumentow.org.pl.
• Rzecznik Finansowy pomaga w sporach z instytucjami finansowymi, między innymi po nieuwzględnionej reklamacji: rf.gov.pl.
• Nieodpłatna pomoc prawna i nieodpłatne poradnictwo obywatelskie działają w każdym powiecie, w tym porady dla osób zadłużonych. Zapisy i adresy: gov.pl.

Najczęstsze pytania

Przydatne w tej sprawie

• Gdy nie możesz spłacićKonkretne kroki w pierwszych 72 godzinach i w pierwszym tygodniu, restrukturyzacja z art. 21a, limity kosztów opóźnienia i bezpłatna pomoc.
• Wzór prośby o zmianę warunkówPusty wzór prośby o zmianę harmonogramu, odroczenie raty lub rozłożenie zaległości na części, z instrukcją wypełnienia.
• ReklamacjeGdzie i jak złożyć reklamację, co w niej napisać, terminy 30 i 60 dni, skutek braku odpowiedzi oraz dalsze kroki: Rzecznik Finansowy i sąd.
• Odpowiedzialne pożyczanieSytuacje, w których lepiej nie pożyczać, wyjścia bez nowego długu, prosty test obciążenia budżetu i zasady, którymi kieruje się Kwotiva.
• Kalkulator budżetuLokalny kalkulator budżetu: dochód minus regularne wydatki minus rata, bez oceny zdolności kredytowej, zapisu i wysyłania danych.