Jak porównać koszt dwóch pożyczek?

Najpierw wyrównaj kwotę na konto

Oferty często różnią się już na starcie. W jednej prowizja jest doliczana do rat, w drugiej potrącana z wypłaty. Kwota kredytu w nagłówku wygląda tak samo, ale na koncie widzisz co innego.

Druga kolumna kusi: do oddania jest o 263,74 zł mniej. Tyle że na konto trafia o 250 zł mniej, więc prawie cała ta „oszczędność” to pieniądze, których w ogóle nie dostajesz. Sam koszt różni się o 13,74 zł, a RRSO jest w drugim wariancie wyższe, bo koszt rozkłada się na mniejszą kwotę faktycznie otrzymaną.

Jeśli potrzebujesz pełnych 5 000 zł, wariant z potrąceniem wymagałby wyższej pożyczki. Stąd pierwsza zasada: porównuj oferty przy tej samej kwocie do wypłaty, nie przy tej samej kwocie z reklamy.

Ten sam kapitał, trzy różne okresy

Czytaj tę tabelę w poprzek. Im dłużej spłacasz, tym niższa rata i niższe RRSO. Jednocześnie koszt w złotych rośnie: z 538,71 zł przy 12 ratach do 1 098,52 zł przy 36. Wydłużenie spłaty z roku do trzech lat obniża ratę o 292,16 zł miesięcznie i podnosi koszt o 559,81 zł.

RRSO spada, bo prowizja 250 zł rozkłada się na dłuższy czas, a wskaźnik jest roczny. Odsetki płacisz jednak za każdy miesiąc korzystania z pieniędzy, więc przy dłuższym okresie płacisz ich po prostu więcej. Rozsądny wariant to ten, którego ratę udźwigniesz bez kolejnych zobowiązań. Pomoże w tym kalkulator budżetu.

Najwyższa rata bywa ostatnią

W tabeli jest szczegół, który łatwo przeoczyć. Przy 24 ratach ostatnia płatność wynosi 242,31 zł, o 5 groszy więcej niż pozostałe. Przy 36 ratach różnica to 12 groszy. Przy 12 ratach odwrotnie: ostatnia rata jest o grosz niższa.

Te różnice biorą się z zaokrągleń. Ratę zaokrągla się do grosza, a ostatnia płatność domyka saldo. W prawdziwych umowach ostatnia rata może jednak odbiegać od zwykłej o znacznie więcej, na przykład gdy umowa przewiduje rabat warunkowy na koniec albo większą płatność końcową. Do porównania bierz więc najwyższą ratę z harmonogramu, nie tę z reklamy, i sprawdź, w którym miesiącu wypada.

Harmonogram należy Ci się z mocy ustawy. Przy umowie na czas określony możesz w każdej chwili poprosić o niego bezpłatnie, a rata ma być w nim rozbita na kapitał, odsetki i inne koszty (art. 37).

Minimalna spłata karty to nie rata pożyczki

Kto porównuje pożyczkę z zadłużeniem na karcie kredytowej, łatwo zestawia ratę z minimalną spłatą z wyciągu. To dwie różne rzeczy. Rata z harmonogramu prowadzi do pełnej spłaty w znanym dniu. Minimalna spłata to tylko część długu, której wydawca karty wymaga w danym miesiącu, żeby nie powstała zaległość.

Prosty przykład. Wyciąg pokazuje 3 000 zł zadłużenia i minimalną spłatę 150 zł. Po jej wpłacie do oddania zostaje 2 850 zł, od których naliczane są odsetki według umowy karty. Daty, w której dług zniknie, nie znasz: zależy od tego, ile będziesz wpłacać i czy dalej będziesz płacić kartą.

Różni się też ochrona. Limitu pozaodsetkowych kosztów z art. 36a ustawy nie stosuje się do umowy o kartę kredytową, jeśli kredytodawca jest jednocześnie wydawcą karty (art. 36d). Przy porównaniu licz więc, ile oddasz łącznie i kiedy, a nie ile wynosi najniższa dopuszczalna wpłata.

Kiedy RRSO pomaga, a kiedy myli

RRSO sprawdza się przy ofertach naprawdę podobnych. Dwie pożyczki po 5 000 zł w 12 ratach z pierwszej tabeli różnią się tylko sposobem pobrania prowizji, a wskaźnik od razu pokazuje, że wariant z potrąceniem jest droższy w przeliczeniu na każdy otrzymany złoty: 21,71 % wobec 21,13 %.

Myli wtedy, gdy okresy są różne. Wariant z 36 ratami ma najniższe RRSO w tym artykule i zarazem najwyższy koszt w złotych. Przy pożyczkach na 30 dni wskaźnik bywa z kolei bardzo wysoki mimo niewielkiego kosztu. Traktuj więc RRSO jako jedną z kolumn porównania, a nie jako wynik końcowy.

Co zapisać przy każdej ofercie

Te same dane wpiszesz w porównywarce kosztów, która zestawia do trzech wariantów obok siebie.

Czego ten przykład nie pokazuje

Wszystkie liczby w artykule to przykłady edukacyjne: stała stopa 10 % w skali roku, rata annuitetowa, prowizja doliczona do kwoty spłacanej w ratach albo potrącona z wypłaty, czas liczony w dwunastych częściach roku. Prawdziwe oferty mogą mieć zmienne oprocentowanie, opłaty miesięczne, ubezpieczenie albo inne zasady zaokrągleń.

Nie widać tu też, jak koszt zmienia się po zawarciu umowy. Wcześniejsza spłata go obniża, opóźnienie podnosi. Żadna tabela nie powie wreszcie, czy pożyczkodawca udzieli pożyczki: decyduje o tym on sam po ocenie zdolności kredytowej (art. 9 ustawy).

Najczęstsze pytania

Przydatne w tej sprawie

• Porównaj kosztyPorównanie do trzech wariantów pożyczki, zasady uczciwego zestawienia, pułapka samego RRSO i edukacyjny moduł rabatu warunkowego.
• Pożyczki na ratyHarmonogram rat bez tajemnic: rata regularna, ostatnia i najwyższa, kompromis między ratą a kosztem oraz prowizja w ratach albo potrącona z wypłaty.
• RRSO a oprocentowanieDlaczego 0 % odsetek nie oznacza zerowego kosztu i skąd RRSO 81,05 % przy prowizji 50 zł od 1 000 zł na 30 dni.
• Pożyczka 5000 złPożyczka 5 000 zł na 12, 24 i 36 rat: harmonogramy, rozbicie kosztu na odsetki i prowizję oraz praktyczne wskazówki wyboru okresu.
• Kalkulator budżetuLokalny kalkulator budżetu: dochód minus regularne wydatki minus rata, bez oceny zdolności kredytowej, zapisu i wysyłania danych.